Testament: jak pisać testament, by był poprawny. Sprawdź!

2013-06-26

Jeśli sporządziliśmy już testament, nie znaczy, że nie możemy zmienić zdania i odwołać swej ostatniej woli. Odwołać można nawet testament spisany u notariusza. Istotne jest jednak przede wszystkim to, byśmy spisali swą ostatnią wolę tak, by dokument ten był uznany za ważny.


1 Testament spisany odręcznie
Najprostszą formą testamentu jest testament własnoręczny (holograficzny).


Stosownie do artykułu 949 paragraf 1 Kodeksu cywilnego, spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą.


2 Żeby dokument był ważny
Aby taki testament był ważny muszą być spełnione następujące warunki:

  • musi być w całości napisany pismem ręcznym, nie możemy posłużyć się żadnymi urządzeniami technicznymi, na przykład maszyną do pisania czy komputerem,
  • musi być czytelny, inaczej nie wywoła żadnych skutków prawnych,
  • powinien być podpisany własnoręcznie przez spadkodawcę pełnym imieniem i nazwiskiem - nie będzie spełniało wymogów ustawowych podpisanie testamentu jeśli postawimy pod nim tylko swoje inicjały,
  • spadkodawca spisując ostatnią wolę własnoręcznie musi umieścić na nim rzeczywistą datę spisania testamentu (dzień,
miesiąc i rok). Brak daty z reguły powoduje nieważność dokumentu.


Najbardziej bezpieczną formą jest testament notarialny

3 Oświadczenie ustne
Testament allograficzny to druga forma testamentu. Dziś stosowana jest bardzo rzadko. To ustne oświadczenie woli co do rozporządzenia naszym majątkiem na wypadek śmierci. Składamy je przed przewodniczącym zarządu gminy, sekretarzem lub kierownikiem urzędu stanu cywilnego w obecności dwóch świadków.


4 Z pomocą notariusza
Najbardziej bezpieczną formą jest testament notarialny. Udział notariusza gwarantuje sporządzenie dokumentu z zachowaniem wszystkich przepisów ustawy i to, że nasza ostatnia wola wyrażona zostanie precyzyjnie.


5 Wspólny niedopuszczalny
Wspólny testament zawsze będzie nieważny. Zgodnie bowiem z dyspozycją normy prawnej zawartej w artykule 942 Kodeksu cywilnego testament może zawierać rozporządzenie tylko jednego spadkodawcy. Oznacza to, że wspólne testamenty są prawnie niedopuszczalne. Za takie należy uważać dokument, który zawiera rozporządzenie spadkowe dokonane przez więcej niż jedną osobę. Spadkodawcy nie mogą więc złożyć wspólnych oświadczeń zawierających dyspozycje co do ich majątku na wypadek śmierci w jednym dokumencie, nawet jeśli są małżonkami objętymi małżeńską wspólnością majątkową.


6 Dwie oddzielne dyspozycje
Możliwe jest natomiast spisanie dwóch oddzielnych testamentów obejmujących rozrządzenie majątkiem i w każdym z nich powołanie do spadku drugiego małżonka. Gdy jeden z nich umrze drugi obejmie po nim spadek. Wtedy będzie mógł przepisać co zechce na dzieci, wnuki lub inne osoby.


7 Nie ten spadkobierca
Testament nie tylko musi być spisany w sposób nieprzymuszony, ale także pozbawiony błędu.


Jeśli, na przykład, zapiszemy swój majątek komuś, kto - jak sądzimy - uratował nam życie, ale w rzeczywistości to nie była ta osoba, w razie udowodnienia tego faktu majątek dostanie ten, któremu naprawdę miał być przekazany.


8 Liczy się ostatni
Testament możemy odwołać w każdej chwili, nawet na łożu śmierci. Nie ma też znaczenia ile testamentów za życia sporządzimy, liczy się zawsze ten ostatni.


9 Odwołujemy testament
Są na to trzy sposoby:

  • sporządzenie nowego testamentu,
  • zniszczenie poprzedniego lub pozbawienie go cech, od których zależy jego ważność,
  • dokonanie zmian, z których wynika wola odwołania go.


10 Niezadowoleni spadkobiercy

Może zdarzyć się, że spadkobiercy będą chcieli testament unieważnić. Nie jest to wcale łatwe. Trzeba udowodnić, że testator - spadkodawca - w chwili sporządzania testamentu był niepoczytalny, albo też zaszły takie okoliczności, które zakłócały jego swobodne dysponowanie ostatnią wolą, na przykład przymus, groźba itp. Sąd bardzo ostrożnie podchodzi do takich kwestii. Nawet jeśli spadkobiercy przedstawią dokumenty zaświadczające o leczeniu psychiatrycznym testatora i zeznania świadków, sąd powołuje biegłych do szczegółowego zbadania sprawy.


11 Ochrona najbliższych
12 Kto dostanie zachowek?
13 Ile komu się należy?

Zachowek jest uprawnieniem do żądania określonej sumy pieniędzy od spadkobierców lub spadkobiercy dziedziczącego czyjś majątek na podstawie testamentu. Ta instytucja prawna ma chronić najbliższą rodzinę spadkodawcy w sytuacji, gdy on sam zapisze wszystko co posiada komuś spoza jej grona lub tylko jednemu z najbliższych. Do zachowku uprawnieni są wyłącznie zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), małżonek oraz rodzice spadkodawcy. Jednak prawo to przysługuje im tylko wtedy, jeśli rzeczywiście dziedziczyliby oni po zmarłym na podstawie ustawy, gdyby nie spisał i nie zostawił testamentu, w którym do spadku powołał inne osoby. Nie ma prawa do zachowku rodzeństwo spadkodawcy, ani dzieci, czy wnuki tego rodzeństwa, a także małżonek - jeżeli spadkodawca wystąpił o rozwód z jego winy, a żądanie to było uzasadnione. Uprawnionym należy się zachowek stanowiący połowę wartości całego działu spadkowego, jaki przypadłby im przy dziedziczeniu ustawowym.
Jeśli natomiast uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo zstępnym jest małoletni, należą mu się aż dwie trzecie działu spadkowego

Od niedawna testamentem możemy już przekazać konkretne składniki naszego majątku określonym osobom. Nastąpiły też inne zmiany. To trzeba wiedzieć!

14 Do sądu
Jeżeli spadkobierca, który dostał spadek na podstawie testamentu, nie chce dobrowolnie zapłacić osobom uprawnionym pieniędzy z tytułu zachowku, nie pozostaje nic innego jak wszcząć przeciw niemu postępowanie sądowe. Pozew kierujemy do sądu rejonowego, zgodnie z ostatnim miejscem zamieszkania spadkodawcy lub - o ile wartość zachowku przekracza 75 tys. złotych - do właściwego sądu okręgowego.


15 Zapis windykacyjny
Od niedawna. w testamencie można zadysponować konkretnymi składnikami majątku na rzecz określonych osób. Spadkodawca może więc, na przykład, przekazać dom jednemu dziecku, samochód drugiemu, a firmę trzeciemu. Z chwilą śmierci staną się oni właścicielami tych składników spadku. Testator może bowiem teraz dokonać tak zwanego zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem może być m.in. nieruchomość, auto, zbywalne prawo majątkowe (np. spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego), przedsiębiorstwo, gospodarstwo rolne lub służebność. Nie można natomiast w ten sposób rozdysponować pieniędzy - tu wchodzi w rachubę tylko zapis zwykły. Przedmiot zapisu windykacyjnego automatycznie przechodzi na własność obdarowanego. Beneficjent zapisu odpowiada za długi spadkowe, solidarnie ze spadkobiercami i proporcjonalnie do wartości otrzymanych rzeczy, ale z ograniczeniem do wartości zapisu. Ma również obowiązek spłacić roszczenia o zachowek, jeśli uprawniony do niego nie może otrzymać go od spadkobierców. Zapis windykacyjny może się znaleźć wyłącznie w testamencie notarialnym, który jednak może być w każdej chwili przez testatora odwołany, nawet testamentem własnoręcznym.


16 Wykonawca testamentu
Wykonawca testamentu może zarządzać całym majątkiem spadkowym lub jego częścią. Ma to znaczenie, gdy na przykład w skład spadku wchodzi przedsiębiorstwo albo gospodarstwo rolne. Dopuszczalne jest powołanie więcej niż jednego wykonawcy.


17 Po połowie spadku
Jeżeli dziedziczy tylko małżonek i jeden z rodziców spadkodawcy, a nie ma rodzeństwa i zstępnych, to dostaną oni po połowie spadku.

 

www.gloswielkopolski.pl

Milena Kochanowska

 

 

 

 

 

 



Wróć do listy »

wszystkie artykuly